Steeds meer mensen ontdekken voeding als medicijn, als (deel)behandeling voor hun auto-immuunziekte. Het wordt steeds duidelijker dat auto-immuunziekten niet ontstaan door één oorzaak. Maar dat er een heleboel puzzelstukjes samen moeten vallen om een auto-immuunziekte ‘aan’ te kunnen zetten. Veel van die puzzelstukjes zitten ‘m in voeding en leefstijl. Dus daar is voor veel mensen winst te behalen, vooral op de langere termijn. Voeding is nu eenmaal geen quick-fix.

Auto-immuunziekte

Bij een auto-immuunziekte valt je eigen immuunsysteem, je eigen lichaam aan. In plaats van zich druk te maken over virussen en bacteriën, ziet het bepaalde lichaamscellen als vijanden. Voorbeelden van auto-immuunziekten zijn reuma (RA), ziekte van Crohn, MS,  ziekte van Hashimoto en Lupus. Maar er zijn er nog veel meer. En er zijn veel ziekten die (nog) niet officieel onder auto-immuunziekten vallen, maar wel een auto-immuun-component hebben.

Je immuunsysteem is bij een auto-immuunziekte helemaal de weg kwijt. Hoe dat kan weten we nog niet helemaal precies, maar het plaatje wordt wel steeds duidelijker. En met wat we wèl weten, kunnen we de ziekten al vertragen, stopzetten en vaak ook nog de schade die door de auto-immuunziekte veroorzaakt is (deels) herstellen.

Wat we tot nu toe weten is dat je een aantal factoren nodig hebt om een auto-immuunziekte in je lichaam te ‘organiseren’:

Om te beginnen je genetische aanleg. Die zorgt bij iedereen voor zijn eigen zwakke plekken, waardoor je auto-immuunziekte kunt krijgen. Maar lang niet iedereen met een bepaalde genetische aanleg krijgt ook een auto-immuunziekte. Gelukkig maar! Dus is er naast een genetische aanleg meer nodig om ook echt een auto-immuunziekte te krijgen.

Je hebt triggers nodig die ervoor zorgen dat je immuunsysteem ineens je eigen cellen gaat zien als vijanden. Waarschijnlijk speelt het constant overstimuleren van het immuunsysteem een rol, wat voor constante (lage graad) ontstekingen in het lichaam zorgt. Die ontstekingen daar hoef je geen last van te hebben, die voel je niet per se als ontstekingen, maar misschien wel als vermoeidheid. En die constante ontstekingen, houden je immuunsysteem ook weer flink bezig. Dus al met al kom je zo in een vicieuze cirkel terecht.

Wat zorgt er nu voor dat je immuunsysteem constant gestimuleerd wordt? Heel veel dingen. Ik noem hier een aantal belangrijke. Constant hoog bloedsuiker, door het eten van teveel suiker en teveel geraffineerde koolhydraten, voedsel-intoleranties waar je je niet van bewust bent. Belasting door gifstoffen die je lichaam probeert kwijt te raken. Denk daarbij aan kwik uit amalgaam (zilverkleurige) vullingen, maar ook aan luchtverfrissers of pijnstillers. Maar ook bijvoorbeeld stress zorgt voor ontstekingen. En niet te vergeten gifstoffen die de slechte bacteriën in je darmen produceren (LPS).

Een lichaam kan best wat hebben, maar als je dit dag in, dag uit moet verwerken in combinatie met een lekke darm, kan je immuunsysteem het op een gegeven moment niet meer aan en slaat op tilt.

Wat is dan een lekke darm (of een verhoogde darm-permeabiliteit of verhoogde darmdoorlaatbaarheid)? Je darmen zijn bedekt met een laagje darmcellen die we enterocyten noemen. Die cellen bepalen, als ze gezond zijn, wat er wel en niet doorgaat van je darmen naar je bloedstroom. Als je je hele darmen uit elkaar zou rekken en plat op de vloer neerleggen, is het oppervlak zo groot als twee tennisvelden. De enterocyten zijn als het ware de tegeltjes die dit oppervlak bedekken.

Vroeger dachten we dat er een soort cement zat tussen die enterocyten, net als bij een tegelvloer, die de boel bij elkaar hield. Maar inmiddels weten we dat de tussenruimtes tussen de enterocyten meer lijken op poortjes, die open en dicht kunnen. We hebben geen idee wat de functie daarvan is. Maar we weten inmiddels wel dat als die poortjes te vaak en te lang open staan, ons immuunsysteem het dan zwaar te verduren heeft. Er valt dan vanalles door tussen de tegeltjes door wat normaal niet in de bloedstroom zou worden toegelaten. En je immuunsysteem wil al die vreemde dingen bevechten. Wordt het ‘m allemaal teveel dan kan je immuunsysteem zo op tilt slaan, dat hij niet meer weet wat wat is.

Hoe kunnen je darmen nu lek raken?

De poortjes tussen je darmcellen gaan af en toe open en dan weer dicht. We weten nog niet precies waarom. Het probleem is dan ook niet dat ze open kunnen, maar dat ze te lang en te vaak open staan. Wat zijn nu factoren waardoor die poortjes langer open gaan staan? Onder andere gliadine, een onderdeel van gluten, stress en een verstoorde darmflora.

Bijna iedereen heeft stress, bij iedereen eet gluten en veel mensen hebben door verschillende oorzaken tijdelijk of langere tijd een verstoorde darmflora. Waarom de één dan wel een auto-immuunziekte ontwikkelt en de ander niet, weten we nog niet precies. Waarschijnlijk moeten er meerdere triggers op een bepaalde manier samenkomen, voordat je een auto-immuunziekte ontwikkelt. Daar wordt driftig onderzoek naar gedaan.

Wat we wèl weten is dat we aan heel veel van bovenstaande deel-oorzaken iets kunnen doen door onze voeding aan te passen, de gifbelasting te verminderen en ons leven minder stressvol te maken. Je ziet dan ook dat als mensen met auto-immuunziekten dit gaan doen, ze resultaten zien. Bij de één gaat dat sneller dan de ander en ook zijn er verschillende resultaten. Bij de één gaat de auto-immuunziekte vrij snel volledig in remissie en komt niet meer terug zolang ze zich aan een bepaalde levensstijl houden. Bij anderen duurt herstel langer en blijven er klachten, maar gaat de kwaliteit van leven wel vooruit omdat klachten wel minder worden.

Auto-immuunziekten komen bijna alleen voor in Westerse landen. Dus wij doen hier dingen die ervoor zorgen dat we vatbaarder zijn voor auto-immuunziekten. Eén van de belangrijkste dingen is waarschijnlijk het verzwakken van onze flora door teveel hygiene, antibiotica en andere zaken.

Bij Crohn, CU en Coeliakie weten we dat voordat de ziekte ontstaat, de mensen eerst al een tijd een lekke darm hebben. Daarom is die darmgezondheid zo belangrijk! Als je PDS (Prikkelbare Darm Syndroom) hebt, weet je al dat je darmgezondheid niet optimaal is. Hij hoeft niet per se lek te zijn, maar misschien is je darmflora wel uit balans of is er iets anders aan de hand. Daarom is het zaak dat je bij PDS naar echte oplossingen gaat zoeken om ergere klachten te voorkomen.

Die ergere klachten hoeven niet meteen een auto-immuunziekte te zijn. Maar het is bekend dat mensen met PDS er in de loop van de jaren steeds meer klachten bij krijgen. Denk aan bekkenklachten, chronische blaaspijn, fibromyalgie, vermoeidheid, angsten en depressie, huidproblemen, etc.

Doe iets! Ga aan de slag!

Ik daag je uit om aan de slag te gaan met je voeding. Lees erover, verdiep je erin. Stop in ieder geval met fabrieksvoeding (ongeveer alles in potjes en pakjes), suiker en warmgeperste plantaardige oliën, zoals zonnebloem, mais en sojaolie en de daarvan gemaakte margarine en bak- en braadproducten.

Laat bij darmklachten altijd eerst uitzoeken of je coeliakie hebt. Dat is nodig voordat je stopt met gluten eten. Want als je wel coeliakie hebt, mag je nooit meer een gluutje binnenkrijgen. Omdat dan zelfs 1 gluutje schadelijk is. En als je gestopt bent met serieus gluten eten, kunnen ze het niet meer testen.

Heb je geen coeliakie, probeer dan eens een tijd (4-6 weken) zowel granen als melkproducten te laten staan à la paleo/oerdieet.

Zelf werk ik in mijn praktijk met het ontstekingsremmende en darmherstellende GAPS dieet. Dat is een pittig traject, waar niet iedereen meteen aan toe is. Je kunt natuurlijk wel alvast het boek lezen en kijken wat je met de informatie doet: www.gapsboek.nl